چرا «اعتماد نکن، همیشه بررسی کن» به استاندارد جدید امنیت سازمانها تبدیل شده است؟
مقدمه
در گذشته، امنیت شبکهها بر یک فرض ساده بنا شده بود:
«هر چیزی که داخل شبکه سازمان است، قابل اعتماد است.»
اما با گسترش دورکاری، سرویسهای ابری، SaaS، VPN، BYOD و حملات پیشرفته این فرض کاملاً منسوخ شده است. بسیاری از حملات بزرگ سالهای اخیر دقیقاً از همین «اعتماد داخلی» سوءاستفاده کردهاند.
در پاسخ به این چالش، مفهومی به نام Zero Trust Architecture (ZTA) بهعنوان رویکرد نوین امنیت اطلاعات مطرح شد.
Zero Trust چیست؟
Zero Trust یعنی:
هیچ کاربر، دستگاه یا سرویسی — چه داخل شبکه و چه خارج از آن — بهصورت پیشفرض قابل اعتماد نیست.
در این مدل:
- هر درخواست دسترسی باید احراز هویت شود
- هر بار دسترسی باید مجوزدهی مجدد شود
- اعتماد دائمی وجود ندارد
چرا مدل سنتی امنیت شکست خورد؟
مدل سنتی (Perimeter-based Security) بر این اساس بود:
- فایروال در مرز شبکه
- داخل شبکه = امن
- خارج شبکه = ناامن
مشکلات این مدل:
- نفوذ یک مهاجم = دسترسی گسترده داخلی
- حملات Insider (کارمند ناراضی، حساب هکشده)
- VPN = تونل کامل به شبکه
- عدم دید دقیق روی رفتار کاربران
اصول اصلی Zero Trust
Zero Trust بر چند اصل کلیدی استوار است:
۱- احراز هویت مداوم (Continuous Authentication)
احراز هویت فقط در زمان لاگین کافی نیست.
سیستم باید رفتار کاربر، مکان، دستگاه و زمان را دائماً بررسی کند.
۲- حداقل سطح دسترسی (Least Privilege)
هر کاربر یا سرویس:
- فقط به منابعی که نیاز دارد دسترسی دارد
- فقط برای مدت لازم
۳- تفکیک شبکه (Micro-Segmentation)
شبکه به بخشهای کوچک تقسیم میشود:
- نفوذ به یک بخش = عدم دسترسی به سایر بخشها
- کاهش شدید شعاع حمله (Blast Radius)
۴- فرض نفوذ (Assume Breach)
Zero Trust همیشه فرض میکند:
«مهاجم ممکن است همین حالا داخل شبکه باشد»
بنابراین تمرکز روی:
- شناسایی سریع
- محدودسازی
- واکنش مؤثر
اجزای فنی Zero Trust
| مؤلفه | توضیح |
|---|---|
| IAM | مدیریت هویت و دسترسی |
| MFA | احراز هویت چندمرحلهای |
| Device Trust | بررسی وضعیت سلامت دستگاه |
| Network Segmentation | تقسیم شبکه |
| Logging & Monitoring | مانیتورینگ مداوم |
| Policy Engine | تصمیمگیری هوشمند دسترسی |
Zero Trust در محیطهای مدرن
Zero Trust بهویژه برای این سناریوها حیاتی است:
- Cloud & SaaS
- Remote Work
- BYOD
- DevOps و Microservices
- API-based Systems
مزایای Zero Trust برای سازمانها
✔ کاهش چشمگیر سطح حمله
✔ جلوگیری از گسترش نفوذ
✔ کنترل دقیق دسترسیها
✔ انطباق بهتر با استانداردها (ISO 27001، NIST)
✔ دید کامل روی رفتار کاربران
چالشهای پیادهسازی Zero Trust
- پیچیدگی اولیه
- نیاز به تغییر فرهنگ سازمانی
- هزینه راهاندازی
- نیاز به طراحی درست Policyها
⚠️ Zero Trust یک محصول نیست؛ یک استراتژی و معماری است.
ارتباط Zero Trust با ISO/IEC 27001:2022
Zero Trust با کنترلهای زیر همراستا است:
- A.5.15 – Access Control
- A.5.16 – Identity Management
- A.8.16 – Monitoring Activities
- A.8.23 – Web Filtering
- A.8.20 – Network Security
جمعبندی
Zero Trust پاسخی مستقیم به واقعیت امروز فضای سایبری است؛
جایی که مرز شبکهها محو شده و اعتماد کورکورانه، بزرگترین تهدید امنیتی محسوب میشود.
سازمانهایی که زودتر به سمت Zero Trust حرکت کنند،
نهتنها امنتر خواهند بود، بلکه آمادهتر برای آینده خواهند بود.
افزودن نظر